ТЕОРЕТИКО-ПРАКТИЧНІ АСПЕКТИ ФОРМУВАННЯ ПЕРЕДКОМУНІКАТИВНИХ ТА БАЗОВИХ КОМУНІКАТИВНИХ ВМІНЬ І НАВИЧОК У ДІТЕЙ РАННЬОГО ВІКУ З УСКЛАДНЕННЯМИ РОЗВИТКУ
DOI:
https://doi.org/10.31392/UDU-nc.series19.2025.48.33Ключові слова:
комунікація, передкомунікативні навички, діти раннього віку, ускладнення у розвитку, дизонтогенез нервово-психічного розвитку, корекційно-розвитковий супровідАнотація
У статті представлено матеріали формування передкомунікативних та базових комунікативних вмінь і навичок у дітей раннього віку з ускладненнями розвитку як складової ефективної роботи з превентивної корекції, компенсації і попередження вторинних порушень у розвитку. З урахуванням результатів теоретичного аналізу досліджень у галузі спеціальної педагогіки, спеціальної психології, логопсихології зокрема, встановлено, що понятійно-категоріальний апарат сучасної спеціальної освіти не достатньо повно інтерпретує дизонтогенетичні особливості нервово-психічного розвитку дітей віком від народження до трьох років, дефіцитарність розвитку яких з часом може набувати більш складного характеру. Відповідно до особливостей та загальних закономірностей психічного розвитку дітей раннього віку з нормотиповим розвитком та специфічних особливостей мовленнєвого дизонтогенезу дітей з ускладненнями розвитку розроблено схему-модель та методику формування передкомунікативних та базових комунікативних вмінь і навичок у дітей раннього віку.
Посилання
1. Vozchykova N.V. (2024). Ontogenety`chni ta dy`zontogenety`chni aspekty` formuvannya peredkomunikaty`vny`x ta bazovy`x komunikaty`vny`x vmin` i navy`chok u ditej rann`ogo viku z uskladnennyamy` rozvy`tku. Naukovy`j zhurnal Xorty`cz`koyi nacional`noyi akademiyi. Seriya: Pedagogika. Social`na robota. Vy`pusk 1(10). S. 96-103.
2. Vozchykova N.V. (2024). Formuvannya komunikaty`vnoyi diyal`nosti u ditej rann`ogo viku z uskladnennyamy` rozvy`tku yak problema suchasnoyi sy`stemy` special`noyi osvity`. Aktual`ni py`tannya gumanitarny`x nauk. Vy`pusk 74, tom 1. S. 364-368.
3. Krutij K.L. (2008). Psy`xologo-pedagogichna diagnosty`ka rozvy`tku ditej rann`ogo doshkil`nogo viku : navchal`no-metody`chny`j posibny`k. Kremenchuk : Xry`sty`yans`ka Zorya. 217 s.
4. Man`ko N.V. (2008). Diagnosty`ka ta korekciya movlennyevogo rozvy`tku ditej rann`ogo viku : nauk.-metod. posibny`k. Ky`yiv : KNT. 256 s.
5. Man`ko N.V. (2014). Abilitacijna ta korekcijno-rozvy`val`na robota z dit`my` rann`ogo viku iz organichny`my` poshkodzhennyamy` CzNS. Pedagogichni nauky`: zb. nauk. pracz`. # 65 (Tom 1). Xerson. S. 407–413.
6. Py`ty`k M.I. (2015). Pery`natal`ni urazhennya nervovoyi sy`stemy`. Zdorov'ya Ukrayiny`. Tematy`chny`j nomer : Nevrologiya, Psy`xiatriya, Psy`xoterapiya. # 4(35). Ky`yiv. S. 38-40.
7. Tarasun V.V. (2012). Psy`xologo-pedagogichna dopomoga dityam pereddoshkil`nogo viku z osobly`vostyamy` v rozvy`tku : napryamy` realizaciyi : monografiya. Ky`yiv : Vy`davny`cztvo Nacional`nogo pedagogichnogo universy`tetu imeni M.P. Dragomanova. 412 s.
8. Shulzhenko D.I. OsvItno-psihologIchna IntegratsIya (InklyuzIya) dItey Iz autizmom : monografIya (druge vidannya) KiYiv : UDU ImenI Mihayla Dragomanova, vid-vo HortitskoYi natsIonalnoYi akademIYi, 2024. – 448 s. ISBN 978-617-7929-13-9